در سال 1337 بااستفاده ازبورس تحصيلي عازم آمريکاشدودکتراي خودرادررشته الکترونيک و فيزيک پلاسما با درجه عالي از دانشگاه کاليفرنيا در برکلي دريافت نمود و به همين دليل ازسوي مؤسسات بزرگ آموزشي وتحقيقاتي آمريکاپيشنهادهاي متعددي جهت همکاري به وي داده شد، که پيشنهاد مؤسسه بِل درنيوجرسي مورد قبول وي واقع گرديد.چمران درشکلگيري تشکلهاي دانشجويي ضد رژيم پهلوي و به خصوص انجمن اسلامي دانشجويان درآمريکا نقش اساسي داشت ومقالات متعددي توسط ايشان درنشريه 16 آذر ارگان سازمان دانشجويان ايراني درآمريکا طي سالهاي 1340-1342 به چاپ رسيده است.
دکترچمران همچنين يکي ازاعضاي نهضت آزادي ايران درخارج از کشور بودکه دراواخر سال 1341 پايهگذاري گرديد.پس از سرکوب قيام پانزده خرداد 1342 توسط رژيم پهلوي، فعالان نهضت آزادي در خارج از کشور شيوه مبارزه عليه رژيم راتغيير دادندزيرا شيوههاي مبارزه پارلماني مرسوم، ديگر پاسخگوي برخورد جدي با رژيم سراپا مسلح نبود.بدين ترتيب تربيت نيروهاي نظامي مورد نياز نهضت، در کشورهاي الجزاير و مصر موردبررسي قرارگرفت وپس از مذاکره نمايندگان نهضت آزادي با مقامات اين دو کشور، گروهي ازداوطلبان از جمله دکتر چمران در سال 1342 براي طي دورههاي ويژه نظامي راهي مصرشدند و دراولين جلسه آشنايي آنان ــ که عنوان نمايندگان سازمان مخصوص اتحاد و عمل (سماع)رابرخودنهاده بودندـــموافقتنامهاي جهت طي دورههاي چريکي و نظامي توسط اعضاي سماع و ديگر افرادي که اين سازمان معرفي مينمود به امضارسيد. 3
سماع اولين سازمان مخفي ايراني بود که براي انجام مبارزه مسلحانه بارژيم پهلوي در صدد فراگيري شيوه جنگ چريکي برآمدودکتر چمران بانام مستعار جمال دراين دورهها شرکت نمود.او اوايل سال 1345 به لبنان رفت و پس از مدتي کوتاه به آمريکا بازگشت و مقدمات هجرت بزرگ خود به لبنان رافراهم آورد. درسال 1349 بنابه دعوت امام موسي صدر رهبر شيعيان لبنان براي بار دوم وارد لبنان شد و پس از استقرار در شهر صور مديريت مدرسه فني جبلالعامل را که در هشت کيلومتري اين شهر قرار داشت بر عهده گرفت.باحضوردکترچمران درلبنان و در کنار امام موسي صدر فعاليت شيعيان لبنان ابعاد تازهاي يافت 4 ومدرسه فني جبلالعامل به صورت محلي براي آموزش سياسي، ايدئولوژيک ونظامي شيعيان درآمدوبه دليل نزديکي شهرصوربااردوگاههاي فلسطيني روابط با آنان گسترش يافت و دکترچمران به موازات تعميق اين روابط به عنوان يکي از حاميان اصلي مقاومت فلسطين عليه اسرائيل تمام تلاش خود را براي همکاري سازمان آزاديبخش فلسطين به کار گرفت.
شهيد چمران به همراه امام موسي صدردرتشکيل سازمان حرکت المحرومين و سازمان امل (افواج المقاومه اللبنانيه) نقشي محوري ايفا کرد.باشروع جنگ داخلي لبنان در سال 1354 اين دو سازمان نقش مهمي درپاسداري ازحقوق شيعيان لبنان بر عهده داشتند. 5
دکتر چمران درجنگهاي داخلي لبنان شخصاً در دفاع از منطقه شياح شرکت داشت و در دامورــشهرکي درجنوب بيروت ـــ وسايرشهرهاي جنوب لبنان عمليات راهدايت ميکرد. ناپديد شدن امام موسي صدر در شهريور 1357،ضربه مهلکي براي دکتر چمران بود. پس ازپيروزي انقلاب اسلامي و استقرار دولت موقت، چمران به همراه نمايندگان مجلس اعلاي شيعيان لبنان به تهران آمد و با رهبر انقلاب امام خميني (ره) و مسؤلين دولتي ديدار نمود. او پس از بازگشت به بيروت مجدداٌ به ايران آمد تا دانش و تجربهاش رادراختيارانقلاب اسلامي بگذارد.مهندس بازرگان چمران رابه سمت معاون نخستوزير درامورانقلاب منصوب کرد. او که دراين سمت با آزاد سازي پاوه ازاشغال فرصت طلبان و معاندان انقلاب،به موفقيت بزرگي دست يافته بودباتوجه به استعداد و تجارب ارزندهاش درجنگ به سمت وزارت دفاع در دولت موقت انتخاب گرديد.
شهيد چمران درانتخابات مجلس دوره اول ازتهران داوطلب شدو با کسب اکثريت مطلق آراء به مجلس راه يافت و درارديبهشت سال 1359 توسط امام خميني(ره)به عنوان نماينده و ناظر ايشان درشوراي عالي دفاع منصوب گرديد.
او باشروع جنگ تحميلي به اهوازرفت وستاد جنگهاي نامنظم راپايهگذاري کردو تمام تجارب ساليان دراز خود در جنگ با اسرائيل را درخدمت دفاع مقدس قرارداد و سرانجام در سي و يکم خرداد 1360 در دهلاويه که نزديکترين نقطه به دشمن بود، هدف ترکش خمپاره نيروهاي عراقي قرار گرفت و پس از سالها مبارزه و مجاهدت دردفاع ازميهن و ارزشهاي متعالي به شهادت رسيد و روح پاکش به ملکوت اعلي پيوست.
________________________________
1. خاطرات بازرگان: شصت سال خدمت و مقاومت، به کوشش غلامرضا نجاتي، ج1. تهران: مؤسسه خدمات فرهنگي رسا، 1375، ص 251 .
2. شهيد سرافراز دکتر مصطفي چمران، تهران: وزارت اطلاعات، مرکز بررسي اسناد تاريخي، 1378، ص 3-6 .
3. يادنامه شهيدبزرگوار دکتر مصطفي چمران، به کوشش مهدي يزدي، تهران: قلم، 1383، ص39-41 .
4. محمدحسن رجبي، علماي مجاهد، تهران: مرکز اسناد انقلاب اسلامي، 1382، ص 287 .
5. علي حجتي کرماني، لبنان به روايت امام موسي صدر و دکتر چمران، تهران، قلم، 1364، ص 290-291 .
نظرات شما عزیزان: